d076cfde3b
- Add VECTOR(n) column type support in CREATE TABLE - Add CREATE INDEX ... USING hnsw/ivfpq for vector indexes - Add cosine_distance(), euclidean_distance(), inner_product(), l1/l2_distance() SQL functions in expression evaluator - Add <-> nearest-neighbor operator - Fix ORDER BY with non-projected columns (move irpkSort before irpkProject) - Fix execInsert to escape comma-containing values (vector literals) - Fix MERGE tests by using unique temp dirs per test suite - Add 8 Vector SQL Integration tests (all passing) - Update PLAN_SQL_ADVANCED.md
297 lines
13 KiB
Markdown
297 lines
13 KiB
Markdown
# BaraDB — Универсален план за Advanced SQL Engine
|
||
|
||
> **Визия**: BaraDB е самостоятелен, универсален SQL engine с Nim ядро, поддържащ модерни SQL:2023 разширения — Property Graph, Vector Search, JSON документи и прозоречни функции, в една вградена или клиент/сървър конфигурация.
|
||
>
|
||
> **Принцип**: Само основи. Не се добавят нови светове — само стабилизираме и документираме съществуващите.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## История на разработката
|
||
|
||
- **Фаза 1 (Base SQL + MVCC + Raft)**: BaraDB core engine
|
||
- **Фаза 2 (Advanced SQL)**: Разработена с **Xiaomi Mimo** (`mimo-v2.5-pro`) — Window Functions, MERGE, LATERAL JOIN, Advanced Aggregates, PIVOT/UNPIVOT, SQL/PGQ Property Graph
|
||
- **Фаза 3 (Stabilization)**: Текуща — Vector SQL Integration, тестове, документация
|
||
|
||
---
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Част 1: BaraDB Advanced SQL Engine
|
||
|
||
### 1.1 Window Functions ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
Нови AST nodes: `nkWindowExpr`, `nkOverClause`, `nkFrameSpec`. Нов IR plan: `irpkWindow`.
|
||
|
||
| Функция | Описание | Статус |
|
||
|---------|----------|--------|
|
||
| `ROW_NUMBER()` | Пореден номер в партишъна | ✅ |
|
||
| `RANK()` / `DENSE_RANK()` | Класиране с/без gaps | ✅ |
|
||
| `LEAD(col, n, default)` / `LAG(col, n, default)` | Достъп до съседни редове | ✅ |
|
||
| `FIRST_VALUE(col)` / `LAST_VALUE(col)` | Краен елемент във frame | ✅ |
|
||
| `NTILE(n)` | Bucket-ване в n части | ✅ |
|
||
|
||
Frame поддръжка: `ROWS BETWEEN UNBOUNDED PRECEDING AND CURRENT ROW` ✅
|
||
|
||
Файлове: `lexer.nim`, `ast.nim`, `ir.nim`, `parser.nim`, `executor.nim`, `codegen.nim`
|
||
Тестове: 5 теста в `tests/test_all.nim`, всички зелени.
|
||
|
||
### 1.2 MERGE / UPSERT ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
MERGE INTO inventory AS target
|
||
USING updates AS source
|
||
ON target.sku = source.sku
|
||
WHEN MATCHED THEN UPDATE SET qty = target.qty + source.delta
|
||
WHEN NOT MATCHED THEN INSERT (sku, qty) VALUES (source.sku, source.delta);
|
||
```
|
||
|
||
- Поддържа таблица или subquery като source
|
||
- WHEN MATCHED UPDATE с eval на изрази (target.col + source.col)
|
||
- WHEN NOT MATCHED INSERT с eval на value изрази
|
||
- Trigger support (BEFORE/AFTER UPDATE/INSERT)
|
||
|
||
Файлове: `lexer.nim`, `ast.nim`, `ir.nim`, `parser.nim`, `executor.nim`, `codegen.nim`
|
||
Тестове: 2 теста в `tests/test_all.nim`, всички зелени.
|
||
|
||
### 1.3 LATERAL JOIN / CROSS APPLY ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
Позволява correlated subquery във FROM clause с достъп до лявата таблица.
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT u.name, recent_orders.*
|
||
FROM users u,
|
||
LATERAL (
|
||
SELECT order_id, total FROM orders o
|
||
WHERE o.user_id = u.id ORDER BY created_at DESC LIMIT 3
|
||
) recent_orders;
|
||
```
|
||
|
||
- Поддържа `JOIN LATERAL`, `LEFT JOIN LATERAL`, `CROSS JOIN LATERAL`
|
||
- Correlated references (e.g. `u.id`) чрез scan + merge + filter стратегия
|
||
- Sort и Limit от subquery се прилагат след merge
|
||
- LEFT LATERAL запазва unmatched редове с NULL padding
|
||
|
||
Файлове: `lexer.nim`, `ast.nim`, `ir.nim`, `parser.nim`, `executor.nim`
|
||
Тестове: 4 execution теста + 3 parser теста, всички зелени.
|
||
|
||
### 1.4 Advanced Aggregates ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
- `ARRAY_AGG(col ORDER BY ...)`
|
||
- `STRING_AGG(col, delimiter)`
|
||
- `COUNT(*) FILTER (WHERE ...)`
|
||
- `GROUPING SETS`, `CUBE`, `ROLLUP`
|
||
|
||
#### GROUP BY + HAVING ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
- SUM/AVG/MIN/MAX оценяват се в групите
|
||
- HAVING филтрира групите по aggregate условия
|
||
- Pre-computed aggregates се съхраняват в group rows
|
||
- evalExpr поддържа irekAggregate lookup
|
||
|
||
Тестове: 6 теста в `tests/test_all.nim`, всички зелени.
|
||
|
||
#### FILTER (WHERE ...) ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT COUNT(*) FILTER (WHERE active = true) FROM users;
|
||
SELECT dept, SUM(amount) FILTER (WHERE amount > 100) FROM sales GROUP BY dept;
|
||
```
|
||
|
||
- Parser: `FILTER (WHERE ...)` след aggregate function call
|
||
- AST: `funcFilter*: Node` на `nkFuncCall`
|
||
- IR: `aggFilter*: IRExpr` на `irekAggregate`
|
||
- Executor: филтрира редове преди aggregate computation
|
||
|
||
Тестове: 2 execution теста + 1 parser тест, всички зелени.
|
||
|
||
#### ARRAY_AGG / STRING_AGG ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT dept, ARRAY_AGG(amount) AS amounts FROM sales GROUP BY dept;
|
||
SELECT dept, STRING_AGG(name, ', ') AS names FROM employees GROUP BY dept;
|
||
```
|
||
|
||
- Нови IR aggregate ops: `irArrayAgg`, `irStringAgg`
|
||
- Multi-argument aggregate parsing (delimiter за STRING_AGG)
|
||
- FILTER support за двете функции
|
||
|
||
Тестове: 2 теста, всички зелени.
|
||
|
||
#### GROUPING SETS / ROLLUP / CUBE ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT dept, SUM(amount) FROM sales GROUP BY ROLLUP (dept);
|
||
SELECT dept, job, SUM(amount) FROM sales GROUP BY CUBE (dept, job);
|
||
SELECT dept, job, SUM(amount) FROM sales GROUP BY GROUPING SETS ((dept), (job), ());
|
||
```
|
||
|
||
- ROLLUP(a, b) → GROUPING SETS ((a,b), (a), ())
|
||
- CUBE(a, b) → GROUPING SETS ((a,b), (a), (b), ())
|
||
- Генериране на subsets за CUBE чрез powerset алгоритъм
|
||
|
||
Тестове: 4 parser теста + 1 execution тест, всички зелени.
|
||
|
||
### 1.5 PIVOT / UNPIVOT ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT * FROM (SELECT name, dept, salary FROM emp)
|
||
PIVOT (SUM(salary) FOR dept IN ('Eng', 'Sales'));
|
||
|
||
SELECT * FROM emp
|
||
UNPIVOT (salary FOR dept IN (eng_salary, sales_salary));
|
||
```
|
||
|
||
- Parser: PIVOT/UNPIVOT в FROM clause
|
||
- IR: `irpkPivot`, `irpkUnpivot`
|
||
- Executor: group by identity cols → aggregate per pivot value → create columns
|
||
- Subquery storage в `nkFrom.fromSubquery`
|
||
|
||
Тестове: 1 parser + 1 execution тест, всички зелени.
|
||
|
||
### 1.6 SQL:2023 Property Graph (SQL/PGQ) ✅ ГОТОВО (Parser)
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT * FROM GRAPH_TABLE(org_chart
|
||
MATCH (e)-[r]->(d)
|
||
COLUMNS (e.name, d.name)
|
||
);
|
||
```
|
||
|
||
- Lexer: `tkVertex`, `tkEdge`, `tkLabels`, `tkGraphTable`, `tkMatch`, `tkColumns`, `tkSrc`, `tkDst`
|
||
- AST: `nkGraphTraversal` с `gtGraphName`, `gtReturnCols`
|
||
- IR: `irpkGraphTraversal` с `graphName`, `graphAlgo`, `graphReturnCols`
|
||
- Executor: table-based graph storage (`graph_nodes`, `graph_edges`)
|
||
- Parser: `GRAPH_TABLE(name MATCH (pattern) COLUMNS (cols))`
|
||
|
||
Тестове: 1 parser тест, всички зелени.
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Част 2: Мултимодални Възможности (Core Only)
|
||
|
||
### 2.1 JSON / JSONB Документи ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
```sql
|
||
SELECT data->>'name' FROM users WHERE data->'tags' @> '["admin"]';
|
||
```
|
||
|
||
- Типове: `JSON`, `JSONB` колони в таблици
|
||
- Оператори: `->`, `->>`, `#>`, `#>>`, `@>`, `<@`, `?`, `?&`, `?|`
|
||
- Функции: `jsonb_array_elements`, `jsonb_object_keys`, `jsonb_extract_path`
|
||
- Съхранение: двоично parsed tree (не plain text)
|
||
|
||
### 2.2 Vector Search ⚠️ ЧАСТИЧНО (Engine ✅, SQL Integration 🔄)
|
||
|
||
**Вектор Engine (готов):**
|
||
- `src/barabadb/vector/engine.nim` — HNSW index с cosine/euclidean distance
|
||
- `src/barabadb/vector/quant.nim` — IVF-PQ quantization
|
||
- `src/barabadb/vector/simd.nim` — SIMD оптимизации
|
||
- `src/barabadb/core/crossmodal.nim` — CrossModalEngine за хибридно търсене (vector + text)
|
||
|
||
**Липсваща SQL интеграция (базова — за стабилизация):**
|
||
```sql
|
||
-- Тип и колона
|
||
CREATE TABLE items (id INT PRIMARY KEY, embedding VECTOR(768));
|
||
|
||
-- Index
|
||
CREATE VECTOR INDEX idx_items_vec ON items(embedding)
|
||
USING hnsw WITH (m = 16, ef_construction = 200, metric = 'cosine');
|
||
|
||
-- Query functions
|
||
SELECT id, cosine_distance(embedding, '[0.1, 0.2, ...]') AS dist
|
||
FROM items
|
||
ORDER BY dist ASC
|
||
LIMIT 10;
|
||
```
|
||
|
||
**Задачи за стабилизация (всички изпълнени):**
|
||
- [x] `VECTOR(n)` тип в CREATE TABLE (parser + storage)
|
||
- [x] `CREATE VECTOR INDEX ... USING hnsw` (DDL)
|
||
- [x] `cosine_distance()`, `euclidean_distance()`, `inner_product()` в SQL expression evaluator
|
||
- [x] `<->` nearest-neighbor оператор в ORDER BY / WHERE
|
||
- [x] Executor integration: HNSW index population при CREATE INDEX и DML
|
||
|
||
**Статус:** ✅ ГОТОВО. 8 SQL-level vector теста зелени.
|
||
|
||
### 2.3 Full-Text Search ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
- Inverted Index в `src/barabadb/fts/`
|
||
- `MATCH(column, query)` функция
|
||
- BM25 scoring
|
||
- Интеграция с CrossModalEngine за hybrid search
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Част 3: Транзакции и Протоколи ✅ ГОТОВО
|
||
|
||
- MVCC с snapshot isolation
|
||
- WAL + checkpoint
|
||
- Distributed transactions (2PC) — `txn.addParticipant("vector")`
|
||
- Wire protocol: binary за vectors, JSON за queries
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Имплементационен ред (финален статус)
|
||
|
||
1. ✅ **Window Functions** (AST → Parser → IR → Executor → Tests)
|
||
2. ✅ **MERGE statement** (Parser → Executor → Tests)
|
||
3. ✅ **LATERAL JOIN** (Parser → Executor, correlated subquery strategy)
|
||
4. ✅ **GROUP BY + HAVING** (SUM/AVG/MIN/MAX, HAVING filter)
|
||
5. ✅ **FILTER clause** (COUNT/SUM/AVG FILTER (WHERE ...))
|
||
6. ✅ **ARRAY_AGG / STRING_AGG** (multi-arg aggregates)
|
||
7. ✅ **GROUPING SETS / ROLLUP / CUBE** (powerset generation)
|
||
8. ✅ **PIVOT / UNPIVOT** (row-to-column transformation)
|
||
9. ✅ **SQL/PGQ Property Graph** (GRAPH_TABLE MATCH parser)
|
||
10. ✅ **JSON/JSONB** (operators + functions)
|
||
11. ✅ **Full-Text Search** (inverted index + BM25)
|
||
12. ✅ **Vector Engine** (HNSW + IVF-PQ + SIMD)
|
||
13. ✅ **Vector SQL Integration** (тип, index, distance functions, <-> operator, ORDER BY)
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Крайно състояние
|
||
|
||
**340+ теста зелени.** Всички фундаментални SQL:2023 features имплементирани.
|
||
|
||
**Четирите свята:**
|
||
|
||
| Свят | Features | Статус |
|
||
|------|----------|--------|
|
||
| **SQL** | Window, MERGE, LATERAL, GROUP BY/HAVING, FILTER, ARRAY_AGG, STRING_AGG, GROUPING SETS/ROLLUP/CUBE, PIVOT/UNPIVOT | ✅ |
|
||
| **JSON** | JSON/JSONB колони, `->` / `->>` оператори | ✅ |
|
||
| **Graph** | BFS/DFS/PageRank/Dijkstra engine + SQL/PGQ GRAPH_TABLE | ✅ |
|
||
| **Vector** | HNSW index, cosine/euclidean distance, IVF-PQ, SIMD | ✅ Engine<br>🔄 SQL glue |
|
||
| **FTS** | Inverted index, BM25, hybrid search | ✅ |
|
||
|
||
**Файлове модифицирани:**
|
||
- `lexer.nim` — tkLateral, tkFilter, tkPivot, tkUnpivot, tkVertex, tkEdge, tkGraphTable, tkMatch, tkColumns, tkArrayAgg, tkStringAgg, tkGrouping, tkSets, tkRollup, tkCube, tkVector
|
||
- `ast.nim` — joinLateral, funcFilter, nkPivot, nkUnpivot, GroupingSetsKind, nkGraphTraversal fields
|
||
- `ir.nim` — joinLateral, aggFilter, irArrayAgg, irStringAgg, IRGroupingSetsKind, irpkGroupBy grouping sets, irpkPivot, irpkUnpivot, irpkGraphTraversal
|
||
- `parser.nim` — LATERAL, FILTER, multi-arg aggregates, GROUPING SETS/ROLLUP/CUBE, PIVOT/UNPIVOT, GRAPH_TABLE
|
||
- `executor.nim` — LATERAL correlated strategy, GROUP BY aggregates + HAVING, FILTER in aggregates, ARRAY_AGG/STRING_AGG, GROUPING SETS/ROLLUP/CUBE, PIVOT/UNPIVOT, GRAPH_TABLE, fromTable kind checks
|
||
- `codegen.nim` — irpkPivot, irpkUnpivot, irpkGraphTraversal
|
||
- `tests/test_all.nim` — 25+ нови теста
|
||
- `tests/join_tests.nim` — 4 LATERAL теста
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Тестова стратегия
|
||
|
||
- **Unit**: Всеки нов AST/IR/Parser тест — property-based (генериране на случайни partition/order)
|
||
- **Integration**: HTTP server + клиент тестове
|
||
- **TLA+**: `windowfunctions.tla` — deterministic partitioning semantics
|
||
- **Benchmark**: Window function performance vs PostgreSQL (опционално)
|
||
|
||
---
|
||
|
||
## Поправени грешки при тази сесия
|
||
|
||
- **Vector SQL Integration** — имплементиран пълен SQL glue за вектори (тип, индекс, функции, оператор)
|
||
- **MERGE тестове** — поправени чрез изолиране на тестовата директория (unique temp dir per suite)
|
||
- **Row storage escape** — `escapeRowVal()` в `execInsert` за стойности със запетай (vector literals)
|
||
- **ORDER BY + projection** — `irpkSort` сега е преди `irpkProject` в `lowerSelect`, което позволява `ORDER BY` по колони извън `SELECT`
|
||
|
||
---
|
||
|
||
> **Бележка**: Този план е *замразен* за нови светове. Следващата работа е само стабилизация на съществуващото и документация.
|